بررسی میزان غلظت عناصر در آب‌های زیرزمینی منطقه آستانه اشرفیه- کوچصفهان

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسندگان

گروه زمین‌شناسی، دانشکده علوم پایه، دانشگاه ارومیه، ارومیه

چکیده

فلزات از عوامل مهم آلودگی منابع آبی به شمار می­رود. ورود فلزات به آب­های طبیعی معمولاً از محل­های تخلیه فاضلاب­های شهری، کشاورزی و صنعتی صورت می­گیرد. با توجه به اهمیت خطرات احتمالی بهداشتی فلزات سنگین و هم­چنین اهمیت اکوسیستم­های آبی از جمله آب­های زیرزمینی (بخشی از چرخه آب را تشکیل می­دهند)، این تحقیق با هدف بررسی کیفیت آب زیرزمینی در محدوده آستانه اشرفیه- کوچصفهان انجام پذیرفته است. در این تحقیق ابتدا از ۱۹ منبع انتخابی دشت که عموماً چاه­های عمیق و نیمه­عمیق هستند نمونه­برداری شد، سپس این نمونه­ها با استفاده از روش آنالیز دستگاهی (دستگاه جذب اتمی) مورد بررسی قرار گرفتند. نتایج بررسی بیانگر وجود فلزاتی از جمله: کلسیم با حداکثر غلظت 8 میلی­اکی­والان بر لیتر، پتاسیم با میزان 74/1، سولفات 98/2، کبالت 3 و سزیم 11 و ... در آب می­باشد، در منطقه مورد بررسی تنها در یک ایستگاه به نام دهکا، میزان یون پتاسیم نسبت به استانداردهای ایران و جهان بالاتر بوده است که بیش­تر به دلیل فعالیت­های انسانی از جمله پساب کارخانه­های مواد غذایی و صنعتی و... می­باشد. با توجه به نتایج بدست آمده از آنالیزهای شیمیایی، به بررسی عوامل مؤثر در نفوذ فلزات از جمله: عوامل ژئوژنیک، فاضلاب­های خانگی، صنعتی و زه­آب­های کشاورزی در آبخوان و ایجاد آلودگی در آن پرداخته شد. هر چند میزان ورود عناصر در آب زیرزمینی چندان زیاد نیست، لیکن روند افزایش میزان این عناصر در دراز مدت خطرات جبران­ناپذیری را به همراه خواهد داشت. بنابراین به علت درجه بالای اهمیت این منبع آبی، حفاظت کمی و کیفی و جلوگیری از آلودگی فزاینده دشت، از ضروری­ترین اصول برنامه­ریزی در جهت توسعه صـنعتی و جمعیتی می­باشد.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

Evaluation of concentration in ground water of Astaneh Ashrafyh- Kuchesfahan

نویسندگان [English]

  • K. Besharati
  • n fazlnia
چکیده [English]

Metals are one of the important elements of water resource pollution. Usually,metal pollution of natural waters, occur from urban wastewater discharge, agricultural and industrial. Given the importance and health risks of heavy metals, as well as the importance of aquatic ecosystems, including ground water, which form part of the water cycle, this research aimed to evaluate the quality of ground water in the Astaneh Ashrafieh-Kuchesfahan area. Therefore,this area were sampled from 19 source, which were examined using atomic absorption. The result showed that there are metals such as: Cadmium, Calcium, Chloride, Sodium, Magnesium, Sulfate and etc. in the water. factors influencing the diffusion of metals, including waste, industrial and agricultural drainage water in the aquifer and pollution it, was checked. Although are not high the amounts of metals in water, but increases in ling-term will have irreparable risks. Therefore, due to the high importance of water resource conservation and pollution prevention increasing the quality and quantity of the plain, the most essential principles of planning for industrial development and population.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Heavy metals"
  • "major ions"
  • "Water quality"
  • "Geochemistry"
  • "environmental geology"

[1] افتخارنژاد، ج (1359) تفکیک بخش­های مختلف ایران از نظر وضع ساختمانی در ارتباط با حوضه­های رسوبی، نشریه انجمن نفت، شماره 82.

[2] اقبالی شمس آباد، پ.، معماریانی، م.، معطر، ف (1389) بررسی عناصر سنگین کروم، کادمیوم، سرب و مواد آلی در سفیدرود با نگری بر منشأ زمین ساختاری آن­ها، مجله علمی- تخصصی تالاب، دانشگاه آزاد اسلامی واحد اهواز، سال دوم، شماره سوم.

[3] درویش­زاده، ع (1370) زمین­شناسی ایران، نشر دانش وابسته به انتشارات امیرکبیر، تهران، 901 صفحه.

[4] رنجبر، م.، فهیمی، ف.غ.ر.، خالدیان، م.ر.، تاجداری، خ (1391) پیش­بینی روند تغییرات پارامترهای کیفی رودخانه سفیدرود با استفاده از مدل آماری ARIMA، ششمین همایش ملی و نمایشگاه تخصصی مهندسی محیط زیست.

[5] قویدل، آ.، معطرف ف (1388) بررسی سرب، روی و نیکل رودخانه­های حوزه آب ریز تالاب انزلی (مورد مطالعاتی رودخانه گوهررود)، مجله علوم و تکنولوژی محیط زیست، دوره شانزدهم، شماره یک، بهار 1393.

[6] کرباسی، م.، کرباسی، ا.، صارمی، ع.، قربانی زاده خرازی، ح (1388) بررسی میزان علظت عناصر سنگین در منابع تأمین کننده آب شرب شهرستان الشتر در سال 1388، فصلنامه علمی- پژوهشی دانشگاه علوم پزشکی لرستان، دوره دوازدهم، شماره یک، بهار، 1389.

[7] کشاورزی، ب.، ابراهیمی، پ.، مر، ف.، حمزه، م.ع (1392) زمین شیمی و توزیع فلزات سنگین در رسوبات ساحلی و دریایی خلیج چابهار، مجله زمین­شناسی کاربردی پیشرفته، دانشگاه شهید چمران اهواز، شماره هفتم، بهار، 1392.

[8] معرفی آستانه اشرفیه، سایت رسمی شهرداری آستانه اشرفیه، http://astanehashrafiyeh.ir

[9] میرمشتاقی، س.م.، امیرنژاد، ر.، خالدیان، م.ر (1390) بررسی کیفیت آب رودخانه ی سفیدرود و پهنه بندی آن با استفاده از شاخص­های کیفی NSFWQI و OWQI، فصلنامه علمی- پژوهشی تالاب، دانشگاه آزاد اسلامی واحد اهواز، سال سوم، شماره نهم، پاییز، 1390.

[10]   ناوی، م.، فربودی، م.، پورحسین، م (۱۳۸۵) مقدمه­ای بر زمین­شناسی پزشکی، پایگاه ملی داده­های علوم زمین کشور.

[11]   نبوی، م، ح (1355) دیباچه­ای بر زمین­شناسی ایران، سازمان زمین­شناسی کشور.

[12]   وصالی ناصح، م.ر.، کرباسی، ع.ر.، غضبان، ف.، باغوند، ا (۱۳۹۱) تحلیل ارتباط بین میزان فلزات سنگین در نمونه­های آب و رسوب تالاب انزلی، مجله تحقیقات نظام سلامت، سال هشتم، شماره اول.

[13]    Bellucci, LG., Frignani, M., Paolucci, D., Ravanell, M (2002) Distribution of Heavy metals in sediment of the Venice lagoon: the role of the industrial area, Sei Total Environ, 295(1-3), p. 35-49.

[14]    Fang, TH., Hong, E (1999) Mechanisms influencing the spatial distribution of Trace Metals in surficial sediments of the south-western Taiwan, Marine pollution Bulletin, 38(11), p. 1026-37.

[15]    Kalvins, M., Briede, A., Rodinov, V., Kokorite, I., Parele, E., Kelavina, I (2000) Heavy metals in rivers of Latria, Sei Total Environ, 262 (1-2), p. 175-83.

[16]    Salomons, W., Forstner, U (1984) Metals in the hydrocycle.Berline: Springer-Verlag.

[17]    Stöcklin, J (1968) Structural history and tectonics of Iran: a review, Am. Assoc. Pet. Geol. Bull. 52, 1229–1258.

[18] Tam, NF., Wong, YS (2000) Spatial variation of Heavy metals in surface sediments of Hong Kong mangrove swamps. Environ pollute, 110(2), p. 195-205.

[19] Yuan, CG., Shi, JS., Liu, JF., Liang, LN., Jiang, GB (2004) Speciation of Heavy metals in Marine sediments from the East China Sea by ICP-MS with sequential extraction. Environ Int, 30(1), p. 769-83.