بررسی رابطه خصوصیات فیزیکی و مکانیکی با ویژگی‌های سنگ‌شناسی در سنگ‌های گرانیتوئیدی

نویسندگان

1 گروه زمین‌شناسی، دانشگاه بوعلی‌سینا، همدان

2 گروه زمین‌شناسی، دانشگاه پیام‌نور، ایران

چکیده

در این پژوهش رابطه بین خصوصیات فیزیکی و مکانیکی با ویژگی­های سنگ­شناسی در سنگ­های گرانیتوئیدی در سه نوع بافت مختلف بررسی گردیده است. بر اساس بررسی­های صحرایی گرانیت­هایی با بافت­های درشت­دانه، متوسط­دانه و ریزدانه به ترتیب از سه منطقه گلپایگان (حسن رباط)، الیگودرز (معدن پیرتاک) و بروجرد (تواندشت) انتخاب و نمونه­برداری شده است. با مطالعات آزمایشگاهی بر روی این نمونه­ها ترکیب کانی­شناسی و سنگ­شناسی تعیین گردیده است. با توجه به آزمون­های استاندارد بعضی از خصوصیات فیزیکی مانند تخلخل، چگالی سنگ و بعضی از خصوصیات مکانیکی مانند مقاومت بار نقطه­ای و مقاومت فشاری تک­محوری نمونه­ها محاسبه شده است. سپس روابط بین خصوصیات فیزیکی و مکانیکی با ویژگی­های سنگ­شناسی مورد بررسی قرار گرفته است. بررسی­ها نشان داد که در سنگ­های گرانیتوئیدی مورد مطالعه اثر نوع بافت بر روی خصوصیات فیزیکی و مکانیکی سـنگ بیش­تر از ترکیـب کانی­شناسی اسـت. هم­چنین یافته­ها موید این است که بررسی ویژگی­های سنگ­شناسی به عنوان یک شاخص اولیه می­تواند مورد استفاده قرار گیرد.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

The relationship between petrology and physical and mechanical properties of Granitoid rocks

نویسندگان [English]

  • Mlohammad Hosein Ghobadi 1
  • leila ahmadi 1
  • Mir M ohammad Miri 1
  • Raziea Jarari 2
1 Prof. In Engineering Geology.Dept of geology. BASU university
چکیده [English]

In this research the relationships between petrological properties and physical and mechanical characteristics have been investigated in three different granitoid rocks. According to field investigations granitoid with coarse, medium and fine texture from three regions respectively Golpaigan (Hassn Robat), Aligudarz (Pirtak) and Borujerd (Tavandasht) were selected and sampled. Laboratory studies on these samples and their thin sections determined mineralogical and petrological composition. According to testes results some of the physical properties such as porosity and density, and some of the mechanical properties such as point load strength and uniaxial compressive strength were determined. Then relationship between physical and mechanical properties with petrological characterizes have been studied. This research showed that in these granitoid rocks the effect of the texture type on physical and mechanical properties is greater than mineralogical composition. Also findings showed that the investigation on petrological properties as primary index for evaluation of physical and mechanical properties of granitoid rocks could be used.

کلیدواژه‌ها [English]

  • granite
  • physical characteristics
  • mechanical characteristics
  • mineral boundary
  • porosity

اصغری­کلجاهی، ا.، شکری­زیناب، س.، جهانگیری، ا (1396) بررسی تاثیر ویژگی­های سنگ­شناسی در مقاومت و دوام سنگ­های آتشفشانی مورد استفاده در پوشش محافظ میانگذر دریاچه ارومیه. مجله یافته­های نوین زمین­شناسی کاربردی. پاییز و زمستان 1396. دوره 11. شماره 22. 19-31.

امانیان، م.، حافظی­مقدس، ن.، نیکودل، م. ح.، مهدی­زاده شهری، ح (1384) ارزیابی نقش ویژگی­های پتروگرافی در دوام و مقاومت سنگ­های آذرین (مطالعه موردی موج­شکن شهید رجایی). چهارمین کنفرانس زمین­شناسی مهندسی و محیط زیست ایران، 60 -73.

سازمان زمین­شناسی کشور (1371) نقشه زمین­شناسی  1:100000 چهارگوش الیگودرز و گزارش آن.

سازمان زمین­شناسی کشور (1384). نقشه زمین­شناسی 1:100000 چهارگوش دهق و گزارش آن.

سازمان زمین­شناسی کشور (1385) نقشه زمین­شناسی 1:100000 چهارگوش شازند و گزارش آن.

ظاهری، ن.، زراسوندی، ع.، صامتی، م.، کاروانی، م.، پورکاسب، ه.، راست­منش، ف (1394) بررسی تکامل زمین­شناسی- فلززایی در منطقه خاور الیگودرز با استفاده از مطالعات کانی­شناسی و زمین­شیمی عناصر خاکی کمیاب و فرعی. مجله علوم زمین. بهار 94،  شماره 95، 259 - 270.

فهیمی­فر، ا و سروش، ح (1380) آزمایش­های مکانیـک سـنگ (مبـانی نظـری و اسـتانداردها) جلـد اول (آزمون­های آزمایشگاهی)، انتشارات شرکت سهامی آزمایشگاه فنی و مکانیـک خـاک، 719 ص.

 قـبادی، م. ح.، علیجانی، ع (1388) اثر بافت و ویژگـی­های کانی­شناسی بر روی خصوصیات زمین­شناسی مهندسی گرانیتوئیدها و هورنبلند گابروهای الوند. مجله انجمن زمین­شناسی مهندسی ایران. پاییز و زمستان 1388. جلد دوم. شماره 3و4. 41 تا 52.  

Abd El– Hamid, M. A., Draz, W.M., Ismael, A.F., Gouda, M. A., Sleem, S.M (2015) Effect of Petrographical Characteristics on the Engineering Properties of Some Egyptian Ornamental Stones. International Journal of Scientific & Engineering Research, 6 (7).

Akessona, U,. Hanssonb, J., Stigha, J (2004) Characterization of microcracks in the Bohus granite, western Sweden, caused by uniaxial cyclic loading. Engineering Geology, 72: 131–142.

Arif, M., Hanif Bukhari, S. W., Muhammad, N., Sajid, M (2013) Petrography and Physicomechanical Properties of Rocks from the Ambela Granitic Complex, NW Pakistan. The Scientific World Journal, Article ID 349381, 8.

 BSI 1981.Code of Practice for Site  Investigations (BS 5930: 198). British Standards  Institution, London.

Ersoy, A,. Waller, M. D (1995) Textural characterization of rocks. Engineering Geology, 39 : 123-136.

Hussin, A,. Poole, C (2010) The Intragranular Textures of Aggregates and its Correlation to the Physical Properties. Sains Malaysiana, 39(1): 39–43.

Keikha, T., Keykha. H. A (2013) Correlation between Mineralogical Characteristics and Engineering Properties of Granitic Rocks. EJGE, 18: 4055-4065.

Mallo, S.J., Daku Sani, S (2012) Influence of Mineralogy and Fabric on the Engineering Properties of the Miango Granite Porphyry, North Central Nigeria. International Journal of Modern Engineering Research (IJMER), 2(6): 4600-4608.

Pacheco Torgal, F,. Castro-Gomes, J. P (2006) Influence of physical and geometrical properties of granite and limestone aggregates on the durability of a C20/25 strength. Construction and Building Materials, 20: 1079–1088.

Sajid, M., Coggan, J., Arif, M., Anderson, J., Rollinson, G (2016) Petrographic features as an effective indicatore for the variation in strength of granites..,. Engineering Geology, 202: 44-54.

Yusofa, N.Q.A.M., Zabidia, H (2016) Correlation of mineralogical and textural characteristics with engineering properties of granitic rock from Hulu Langat, Selangor. Procedia Chemistry, 19: 975 – 980.