یافته‌های نوین زمین‌شناسی کاربردی

یافته‌های نوین زمین‌شناسی کاربردی

سنگ شناسی،کانی شناسی و ژئوشیمی کانسارآهن آریا جنوب (منطقه زرند کرمان)

نویسندگان
1 دانشکده علوم زمین، دانشگاه شهید بهشتی تهران
2 دانشیار، گروه زمین شناسی، دانشکده علوم زمین، دانشگاه شهید بهشتی، ایران
3 دانشیار پژوهشکده چرخه سوخت هسته‌ای، پژوهشگاه علوم و فنون هسته‌ای، سازمان انرژی اتمی، تهران، ایران
4 پژوهشگر پژوهشکده چرخه سوخت هسته‌ای، پژوهشگاه علوم و فنون هسته‌ای، سازمان انرژی اتمی، تهران، ایران
چکیده
کانسار آهن آریا جنوب درتوالی های رسوبی-آتشفشانی کامبرین آغازین کمربند کاشمر- کرمان قرار دارد. سنگ‌های میزبان در کانسار آریا جنوب شامل ماسه‌سنگ، دیوریت، ریولیت تا ریوداسیت و گابرو است. این سنگ‌های میزبان تحت دگرسانی گرمابی گسترده سدیک--کلسیک و منیزیمی-پتاسیک قرار گرفته‌اند که کانی‌های شاخص این دگرسانی‌ها در کانسار آریاجنوب شامل آمفیبول (اکتینولیت- ترمولیت)، کلینوپیروکسن (دیوپسید- اوژیت)، اپیدوت، آلبیت، اسکاپولیت ، فلوگوپیت، آنتوفیلیت، کلریت و سرپانتین هستند. کانه‌زایی آهن در کانسار آریا جنوب به صورت مگنتیت- آپاتیت است که مقدار آپاتیت آن کمتر از یک درصد است. مگنتیت در این کانسار به اشکال دانه‌ای، توده‌ای، افشان و برشی تشکیل شده است. فلوگوپیت، آنتوفیلیت، کلریت، اکتینولیت- ترمولیت، آپاتیت، کلسیت، دولومیت، کوارتز، آلبیت، سرپانتین، دیوپسید- اوژیت و تالک مهمترین کانی‌های باطله موجود در کانسنگ است. کانی‌های سولفیدی اصلی پاراژنز با مگنتیت در این کانسار، پیریت و کالکوپیریت است. براساس آنالیز شیمیایی، مقادیر Fe2O3 ،P2O5 و TiO2 در کانسنگ آهن به ترتیب برابر 2/15 تا 8/85 ، 1/0 تا 5/3 و 1/0 تا 1/1 درصد است. این کانسار از نوع ذخایر آهن با مقادیر تیتانیم پایین است. میزان کل REE در کانسنگ آهن آریاجنوب از 75/65 تا 57/1148 پی‌پی‌ام متغیر است. غنی‌‌شدگی نسبی LREE به HREE و مقدار تفریق LREE نسبت به HREE بین 3/1 تا 2/6 حاکی از ارتباط این کانسار با ماگمای کالک- آلکالن است. مشابه کانسارهای اکسید آهن- آپاتیت ال لاکو در شیلی و منطقه بافق ( چغارت، سه چاهون و چاه گز) ، کانه‌زایی آهن در کانسار آریاجنوب با ویژگی‌های کانسارهای IOA در سراسر جهان مطابقت دارد.
کلیدواژه‌ها

عنوان مقاله English

Petrology, mineralogy and geochemistry of the Arya Jonoub iron deposit (Zarand region, Kerman)

نویسندگان English

Mohammad Iraj Akbari 1
Mehrdad Behzadi 2
Khalegh Khoshnoodi 3
Samaneh Ziapour 4
1 Department of Geology, Shahid Beheshti University, Tehran, Iran.
2 Assoc. Prof., Dept., of Geology, Shahid Beheshti University, Tehran, Iran.
3 Assoc. Prof., Nuclear Fuel Cycle Research School, Nuclear Science and Technology Research Institute, AEOI, Tehran, Iran
4 Researcher, Nuclear Fuel Cycle Research School, Nuclear Science and Technology Research Institute, AEOI, Tehran, Iran
چکیده English

The Arya Jonoub iron deposit is hosted by Early Cambrian volcano-sedimentary sequences in the Kashmar–Kerman metallogenic belt. The host rocks include sandstone, diorite, rhyolite to rhyodacite, and gabbro, which have undergone extensive hydrothermal alteration of sodic–calcic and Mg–K types. Diagnostic alteration minerals include amphibole (actinolite–tremolite), clinopyroxene (diopside–augite), epidote, albite, scapolite, phlogopite, anthophyllite, chlorite, and serpentine.Iron mineralization is of the magnetite–apatite type, with apatite content generally less than 1%. Magnetite occurs as granular, massive, disseminated, and brecciated forms. Gangue minerals include phlogopite, anthophyllite, chlorite, actinolite–tremolite, apatite, calcite, dolomite, quartz, albite, serpentine, diopside–augite, and talc. Pyrite and chalcopyrite are the main sulfide minerals associated with magnetite.Geochemical analyses show that Fe₂O₃ ranges from 15.2 to 85.8 wt%, P₂O₅ from 0.1 to 3.5 wt%, and TiO₂ from 0.1 to 1.1 wt%, indicating a low-Ti iron ore type. Total REE contents in the ore range from 65.75 to 1148.57 ppm. Enrichment of LREE over HREE (LREE/HREE ratio of 1.3 to 6.2) suggests a calc-alkaline magmatic affinity. These features are consistent with iron–apatite (IOA) deposits worldwide, including the El Laco deposit (Chile) and deposits in the Bafq district (e.g., Choghart, Se-Chahun, and Chah Gaz).

کلیدواژه‌ها English

Arya Jonoub
Iron–apatite (IOA) deposits
Kashmar–Kerman
Zarand

مقالات آماده انتشار، پذیرفته شده
انتشار آنلاین از 26 آبان 1404

  • تاریخ دریافت 28 اردیبهشت 1404
  • تاریخ بازنگری 11 آبان 1404
  • تاریخ پذیرش 26 آبان 1404