ارزیابی پتانسیل هیدروکربن‌زایی شیل‌های توربیدیتی سازند امیران در یک برش سطح‌الارضی از تاقدیس پشت‌جنگل، جنوب لرستان با استفاده از پیرولیز Rock – Eval 6

نویسندگان

1 مدیر گروه زمین شناسی دانشگاه لرستان

2 گروه زمین شناسی

چکیده

سازند امیران در حوضه‌ی رسوبی زاگرس با ضخامت قابل ملاحظه‌ای در یک محیط رسوبی ژرف انباشته‌ شده است که از شمال لرستان به سمت جنوب، رخساره های ریزدانه غالب می‌باشند. در این پژوهش سازند امیران از دیدگاه زمین‌شیمی آلی و پتانسیل هیدروکربن‌زایی در حوضه‌ی رسوبی زاگرس مورد ارزیابی قرار گرفت. در این راستا یک برش چینه‌شناسی سطح الارضی به ضخامت 473 متر در یال شمالی تاقدیس پشت‌جنگل، شهرستان کوهدشت انتخاب و تعداد 20 نمونه از شیل‌های این سازند جهت آنالیز راک – ایوال برداشت گردید. رسم مقادیر S2 در برابر Toc بیانگر سنگ منشأ ضعیف تا متوسط می‌باشد و از نظر توان هیدروکربن‌زایی در رتبه ضعیف قرار می‌گیرد ه شاخص سنگ منشأ (SPIr)این سازند 65/1 بوده و توان هیدروکربن‌زایی ضعیفی دارد. کروژن این سازند ترکیبی از نوع III و نوع II تشخیص داده شد، اما کروژن نوع III فراوانی بیشتری دارد. رسم مقادیر Tmax در برابر HI نشان داد 75 درصد از نمونه‌ها در محدوده نابالغ قرار گرفته و 25 درصد از آن‌ها در ابتدای پنجره نفت‌زایی قرار دارند و یا به عبارتی با رسیدن به مرحله کاتاژنز، بلوغ حرارتی را پشت سر گذاشته‌اند که با Tmax بین 435 تا 460 درجه سانتی‌گراد تأیید می‌شوند. نمودار HI در مقابل Toc بیانگر تشکیل رخساره‌های آلی گوناگون در سازند امیران استد، این رخساره‌ها شامل رخساره CD (اکسیدان) 40 درصد، رخساره آلی C (نیمه اکسیدان) 45 درصد و به مقدار کمتر رخساره آلی BC (نیمه احیاء تا نیمه اکسیدان) 15 درصد می‌باشند. این تنوع رخساره‌ای می‌تواند به دلیل تنوع مواد آلی با منشأ دریایی و قاره‌ای و رسوبگذاری در محیط‌های ژرف و بخش‌های بالایی شیب قاره باشد. مقادیر Toc این سازند به دلیل ورود مواد آلی از منشأ قاره‌ای پایین می‌باشد (80 درصد نمونه‌ها دارای Toc کمتر از 1 درصد وزنی می‌باشند) و لذا پتانسیل سنگ منشأ را کاهش داده است.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

Evaluation of hydrocarbon generation potential of turbidite shales of Amiran Formation in a surface-terrestrial section of Pusht-Jangal anticline, south of Lorestan using pyrolysis Rock-Eval 6

نویسندگان [English]

  • Ahmad Ahmadikhalaj 1
  • Nasim Malekisadeghi 2
1 Lorestan university
2 Lorestan university
چکیده [English]

The Amiran Formation in the Zagros sedimentary basin has been accumulated with a considerable thickness in a deep sedimentary environment, where from the north of Lorestan to the south, fine-grained facies are dominant. In this research, the Amiran Formation was evaluated as a possible source rock from the point of view of organic geochemistry and hydrocarbon generation potential in this part of the Zagros sedimentary basin. In this goal, 20 samples of dark-colored shales of this formation were collected for Rock-Eval 6 analysis. Plotting the S2 values against the Toc of the samples indicates a weak to medium source rock and it ranks weak in terms of hydrocarbon generating power, The kerogen of this formation was found to be a combination of type III and type II, but type III kerogen is more abundant, which can be due to the dominance of continental facies that make up this formation. Plotting the Tmax values against HI showed that 75% of the samples are in the immature range and 25% of them are at the beginning of the oil generation window, or in other words, they have passed the thermal maturity by reaching the catagenesis stage, which is confirmed by Tmax between 435 and 460 degrees Celsius. The diagram of HI versus Toc indicates the formation of various organic facies in Amiran Formation, these facies include organic facies CD ,C ,BC . This variety of facies can be due to the variety of organic materials with marine and continental origin and sedimentation in deep environments .The Toc values of this formation are low due to the introduction of organic materials of continental origin (80% of the samples have Toc less than 1% by weight) and therefore the potential of the source rock has decreased.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Amiran Formation
  • Hydrocarbon generation potential
  • Posht- Jangal anticline
  • Lorestan
  • Kohdasht

مقالات آماده انتشار، پذیرفته شده
انتشار آنلاین از تاریخ 18 خرداد 1404
  • تاریخ دریافت: 21 فروردین 1404
  • تاریخ بازنگری: 13 خرداد 1404
  • تاریخ پذیرش: 18 خرداد 1404