یافته‌های نوین زمین‌شناسی کاربردی

یافته‌های نوین زمین‌شناسی کاربردی

تقسیم ­بندی سنگ ­های ماگمایی منطقه نینج (جنوب ­غرب رزن) و باغچه ­غاز (جنوب شرق رزن)، استان همدان، بر اساس ریخت‌شناسی زیرکن­ ها

نویسندگان
سمیه اسدبیگی 1
حسین شهبازی 2
سیدجواد محمدی تبار 1
صدیقه سلامی 3
1 دانشجوی دکترا، گروه زمین‌شناسی، دانشکده علوم، دانشگاه بوعلی‌سینا، همدان، ایران
2 دانشیار گروه زمین‌شناسی، دانشکده علوم، دانشگاه بوعلی‌سینا، همدان، ایران
3 دانش‌آموخته دکترا، گروه زمین‌شناسی، دانشکده علوم، دانشگاه بوعلی‌سینا، همدان، ایران
10.22084/nfag.2024.30023.1643
چکیده
سنگ­های آذرین منطقه نینج در این مطالعه شامل دیوریت، گابرودیوریت، مونزونیت و منطقه باغچه­غاز شامل گابرو و گابرودیوریت می­باشد. مطالعات ریخت‌شناسی زیرکن­ها در نمونه­های منطقه مورد مطالعه، بر روی تصاویر گرفته شده با میکروسکوپ الکترونی و مقایسه با جدول تقسیم­بندی (پوپین، 1980) انجام شد. زیرکن­های موجود در دیوریت­های منطقه نینج اکثرا یوهدرال هستند، اندازه دانه­ها بین 100 تا 200 میکرومتر متغیر است. زیرکن­های موجود در گابروهای منطقه نینج نیز اکثراً یوهدرال هستند و اندازه دانه­ها بین 100 تا 300 میکرومتر متغیر است. زیرکن­های موجود در گابروهای منطقه باغچه غاز نیز اکثراً یوهدرال تا ساب­هدرال هستند، این نمونه­ها اغلب شکسته­اند و اندازه دانه­ها بین 100 تا 400 میکرومتر متغیر است. زیرکن‌های موجود در نمونه­ها اغلب دارای هرم {101} و منشور {100} می‌باشند. زیرکن‌های موجود در نمونه‌های دیوریتی نوع S10، P2، P4 و D می­باشد که نشان‌دهنده­ گرانیت­های سری ساب­آلکالین هستند؛ یعنی منشأ هیبریدی (گوشته­ای و پوسته­ای) دارند و اغلب زیرکن‌های موجود در گابرو­های مورد مطالعه نوع P3، P4، P5 و D می‌باشد که نشان‌دهنده­ سنگ‌های منشأ یافته از گوشته هستند.
کلیدواژه‌ها
ریخت‌شناسی زیرکن
نینج
باغچه‌غاز
رزن
همدان

عنوان مقاله English

Genetic classification of igneous rocks of Niyanj region (south-west of Razan) and Baghcheghaz (south-east of Razan), northeast of Hamedan, west of Iran, based on the morphology of zircons

نویسندگان English

Somaye Asadbeygi 1
Hossein Shahbazi 2
Seyed Javad Mohamadi tabar 1
Sedigheh Salami 3
1 Ph.D. student. Dept. of Geology, Faculty of Science, Bu-Ali Sina University, Hamedan, Iran
2 Assoc. Prof., Dept. of Geology, Faculty of Sciences, Bu-Ali Sina University, Hamedan, Iran
3 Ph.D. (graduated), Dept. of Geology, Faculty of Science, Bu-Ali Sina University, Hamedan, Iran
چکیده English

The igneous rocks of Niyanj region in this study include diorite, gabbrodiorite and monzonite, and Baghcheghaz region includes gabbro and gabbrodiorite. Morphological studies of zircons in the samples of the studied area were carried out on the images taken with an electron microscope and compared with Pupin's classification table. The zircons in the diotites of Niyanj region are mostly euhedral, the size of the grains varies between 100 and 200 micrometers. The zircons in the gabbros of Niyanj region are mostly euhedral, the size of the grains varies between 100 and 300 micrometers. The zircons in the gabbros of Baghcheghaz area are mostly euhedral to subhedral, these samples are often broken and the grain size varies between 100 and 400 micrometers. The zircons in the samples often have {101} pyramids and {100} prisms. The zircons in the diorites samples are S10, P2, P4, and D, which represent sub-alkaline series granites, that is, they have a hybrid origin (mantle and crust) and most of the zircons in the studied gabbro are P3, P4, P5, and D types, which indicate rocks originating from the mantle.

کلیدواژه‌ها English

Zircon morphology
Niyanj
Baghchehghaz
Razan
Hamedan
Alaei-Mahabadi, S. and Fodazi, M. (2003) Geological map of Razan, scale 1:100000, Organization of Geology and Mineral Exploration of the country.
Bolurchi, M. H. and Hajian, J. (1997) Geological map of Kabudarahang and related report, scale 1:250000, Organization of Geology and Mineral Exploration of the country.
Deer, W. A. Howie, A. Zussman, J. (1991) An Introduction to the Rock-forming Min-erals. Longman, London, 528 pp.
Corfu, F. Hanchar, J. M. Hoskin, P. W. O. Kinny, P. (2003) Atlas of zircon textures. In: Hanchar, J. M., Hoskin, P. W. O. (Eds.), Zircon. Reviews in Mineralogy and Geo-chemistry, 53: 469–500.
Shafii, A. Haj Hosseini, A. Ghasemi, A. and Majidi Fard, M. (2004) geological map Kabudarahang, scale 1:100000, Organization of Geology and Mineral Exploration of the country.
Sturm, R. Steyrer, H. P (2003) Use of accessory zircon for the quantification of volumechanges in ductile shear zones cutting plutonic rocks. Chemie Erde, 63: 31–54.
Sturm, R. (2010) Morphology and growth trends of accessory zircons from vari-ous granitoids of the south-western Bohemian Massif (Moldanubicum, Austria). Chemie Erde, 70: 185–196.
Poldervaart, A. (1955) Zircons in rocks. 1: Sedimentary rocks. Am. J. Sci., 253: 433–461.
Poldervaart, A. (1956) Zircons in rocks. 2: Igneous rocks. Am. J. Sci., 254: 521–554.
Frasl, G. (1963) Die mikroskopische Untersuchung der akzessorischen Zirkone alsRoutinearbeit des Kristallingeologen. Jb. Geol. B.-A. (Wien), 106: 405–428.
Hoppe, G. (1963) Die Verwendbarkeit morphologischer Erscheinungen an akzes-sorischen Zirkone für petrogenetische Auswertungen. Abh. Dt. Akad. Wiss. Berlin, 1: 1–131.
Pupin, J. P. (1980) Zircon and granite petrology. Contrib. Mineral. Petrol, 73: 207–220.
Pupin, J. P. (1985) Magmatic zoning of Hercynian granitoids in France based on zircontypology. Schweiz. Mineral. Petrogr. Mitt, 65: 29–56.
Finger, F. Friedl, G. Haunschmid, B. (1991) Wall-rock derived zircon xenocrysts asimportant indicator minerals of magma contamination in the Freistadt granodi-orite pluton, northern Austria. Geol. Carpath, 42 (2): 67–75.
Finger, F. Haunschmid, B. Schermaier, A. Von Quadt, A. (1992) Is zicon morphologyindicative of a mantle or crustal origin of a granite? Comparison of Pupin indiceswith Sr and Nd isotop data of 26 Austrian granites. Mitt. Österr. Mineral. Ges, 137: 135–137.
Schermaier, A. Haunschmid, B. Schubert, G. Frasl, G. Finger, F. (1992) Diskri-minierung von S-Typ und I-Typ Graniten auf der Basis zirkontypologischerUntersuchungen. Frankfurter Geowiss. Arb., Serie A Geologie-Paläontologie, 11: 149–153.
Benisek, A. Finger, F. (1993) Factors controlling the development of prism faces ingranite zircons: a microprobe study. Contrib. Mineral. Petrol, 114: 441–451.
Sturm, R. (1999) Longitudinal and cross section of zircon: a new method for theinvestigation of morphological evolutional trends. Schweiz. Mineral. Petrogr.Mitt, 79: 309–316.
ReferencesBelousova, E. A., Griffin, W. L., O’Reilly, S. Y. (2006) Zircon crystal morphology, traceelement signatures and Hf isotope composition as a tool for petrogenetic mod-eling: examples from eastern Australian granitoids. J. Petrol, 47: 329–353.
Köksal, S. Göncüoglu, M. Toksoy-Köksal, F. Möller, A. Kemnitz, H. (2008) Zircon typologies and internal structures as petrogenetic indicators in con-trasting granitoids types from central Anatolia, Turkey. Mineral. Petrol, 93: 185–211.
Middlemost, E. A. K. (1994) Naming materials in the magma igneous rock system. Earth-Science Reviews, 37: 215-224.
Mohammadi Tabar, J. (2017) Petrology of leucocrate intrusive igneous rocks of Baghcheghaz region.
Pupin, J. P. Turco, G. (1972b) Application des donnees morphologiques du zirconaccessoire en petrologie endogene. CR Aead. Sci. Paris, 275: 799–802.
Ghobadnam, M. (2018) Petrology of igneous rocks and Aghdagh feldspar deposit and genetic relationship between them in the west and southwest of Razan (Hamedan province).
Griffin, W. L. Wang, X. Jackson, S. E. Pearson, N. J. O’Reilly, S. Y. Xu, X. Zhou, X. (2002) Zircon chemistry and magma genesis, SE China: in situ analysis of Hf isotopes, Pingtan and Tonglu igneous complexes. Lithos, 61: 237–282.
Whitney, D. and Evans, B. (2010) Abbreviations for names of rock- forming minerals: American Mineralogist, 95: 185-187.

  • تاریخ دریافت 29 مهر 1403
  • تاریخ بازنگری 17 آذر 1403
  • تاریخ پذیرش 03 دی 1403