پترولوژی و ژئوشیمی سنگ های پریدوتیتی و گابرویی افیولیت تهلاب، ‌جنوب شرق آتشفشان تفتان

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 گروه زمین شناسی، دانشکده علوم، دانشگاه سیستان و بلوچستان، زاهدان، ایران

2 گروه زمین شناسی،دانشکده علوم،دانشگاه سیستان وبلوچستان،زاهدان ،ایران .

3 گروه زمین شناسی ،دانشکده علوم ،دانشگاه سیستان وبلوچستان،زاهدان ،ایران.

10.22084/nfag.2020.21217.1409

چکیده

افیولیت تهلاب در جنوب شرق آتشفشان تفتان در زون زمین درز سیستان واقع می شود. این افیولیت(کرتاسه فوقانی) در داخل مجموعه‌های فلیشی(ائوسن) برونزد دارد. هارزبورژیت ها و گابروها به عنوان هدف اصلی این مطالعه، بیشترین برونزد افیولیت اخیر را تشکیل می دهند. سنگهای اولترا مافیک از کانی های الیوین و پیروکسن و سنگ های گابرویی از کانی های پیروکسن، پلاژیوکلاز و الیوین ساخته شده اند. سرپانتین و کلریت کانی های ثانویه تشکیل دهنده این سنگ ها هستند. بافت های غالب آن‌ها گرانولار، شبکه ای، افیتیک و ساب افیتیک می باشند. شیب کلی نمودارهای عنکبوتی عناصر نادر خاکی کم و نسبتا" صاف است که نشانگر تهی و غنی شدگی اندک سنگ های اولترامافیکی و مافیکی از عناصر خاکی نسبت به گوشته می باشد و غالباً روندی مشابه با مورب غنی شده دارند. نمودارهای عناصر انتقالی Ni,Cr,Co,V نسبت به La/Ce نشان می دهند با افزایش عنصر Co,Ni میزان La/Ce کاهش یافته که نشان دهنده تفریق اولیوین می باشد. عدد منیزیومی بالای نمونه‌ها (91/42 تا 02/86) نشان می دهد که ماگمایی سازنده این سنگها از ذوب بخشی گوشته حاصل شده اند. همچنین نسبت N(La/Sm) در نمونه ها در حد34/0 تا 37/1 می باشد که نشان از منشا گوشته ای آنها دارد. نمودارهای تکتنوماگمایی حاکی از تعلق این افیولیت به محیط های کششی حوضه های درون اقیانوسی است. بنابراین به نظر می رسد تشکیل این افیولیت مرتبط با فرورانش پوسته اقیانوسی نئوتتیس در کرتاسه بین بلوک های لوت و افغان باشد.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

Petrology and Geochemistry of Tahlab Ophiolite, Northeastern Taftan Volcano

نویسندگان [English]

  • Habib Biabangard 1
  • mohamad boomeri 2
  • paridokht rigi 3
1 Geology department, Sistan and Baluchestan University, Zahedan, Iran
2 Geology department, Sistan and Baluchestan University, Zahedan, Iran.
3 Geology department, Sistan and Baluchestan University, Zahedan, Iran.
چکیده [English]

Tahlab ophiolite is located at the Southeastern of Taftan volcano and the Sistan suture zone. This ophiolite (Upper Cretaceous) exposed in the Flysch zone (Eocene). Harzburgites and gabbro's rocks are main part of this ophiolite that studied in this article. Ultramafic rocks have olivine and pyroxene minerals. mafic rocks have plagioclase, pyroxene and olivine minerals. Serpentine and chlorite have secondary minerals. They are dominant granular, ophitic and sub-ophitic textures. All of REE elements in spider diagrams have low and relatively flat slope, that show these elements not depletion and enrichment than from the mantle, and more similar to E-MORB. Transition elements diagrams (V, Co, Cr, Ni) in against to La / Ce ratio show that differentiation of olivine mineral. High Mg number in the samples (42.91 to 86.02) shows that magma resulted from partial melting from mantle. Also (La/Sm) N in the samples are between 1.37 to 0.34 that show they are mantle source. Tectonomagmatic diagrams shows Tahlab ophiolite has belonging to extensional oceanic intraplate, so it seems this ophiolite formed by subduction of Neothytean oceanic during Cretaceous between Lut and Afghan blocks.

کلیدواژه‌ها [English]

  • : Tahlab ophiolite
  • Tholeiite
  • Subduction
  • Sistan suture zone
  • Taftan