بررسی آلودگی فلزات سنگین و منشاء آن‌ها در شرق شهرستان ازنا، استان لرستان

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 دانشجوی کارشناسی ارشد زمین شناسی مهندسی دانشگاه لرستان

2 عضو هیات علمی گروه زمین شناسی دانشگاه لرستان

3 گروه زمین شناسی، دانشکده علوم پایه، دانشگاه لرستان

10.22084/nfag.2020.21037.1403

چکیده

این تحقیق به منظور بررسی آلودگی فلزات سنگین و منشاء آن‌ها در شرق شهرستان ازنا در استان لرستان انجام شده است. به همین منظور، فلزات سنگین ۱۱۳ نمونه خاک سطحی (عمق۱۵-۵ متر) در بخش شرقی شهرستان ازنا با دستگاه طیف سنج جذب اتمی شعله‌ای AAS آنالیز شدند. شاخص های منشاء یابی و تعیین درجه آلودگی شامل فاکتور غنی سازی (Ef ) و درصد آن، زمین انباشت (Igeo)، فاکتور آلودگی (Cf) برای ارزیابی آلودگی خاک محاسبه شدند. بر اساس نتایج به‌دست آمده، میانگین غلظت فلزات سنگین شامل Zn,Y,V,Sn,Sr,Sc,Pb,Ni,Cu,Cr,Cd,B,Br به ترتیب ۳۹۳، ۱۰۲، ۷/۰، ۹/۲۲، ۳۴، ۴/۶۵، ۶/۳۲، ۲۶، ۱۶۰، ۵/۱۴، ۱۶۱، ۵۱ و ۹/۸۶ میلی گرم بر کیلوگرم است که باریم بیشترین و کادمیوم کمترین میانگین را دارند. مقادیر حداکثر و حداقل فاکتور غنی سازی‌ نیز به ترتیب مربوط به کادمیوم و باریم هستند. نتایج نشان داد که منطقه بررسی شده آلودگی کلی نسبت به فلزات سنگین ندارد ولی غلظت برخی از فلزات به صورت نقطه‌ای در برخی از نقاط بسیار بالاست و در صورت منشاء طبیعی آلودگی (سنگ و خاک)، می‌توان از این نقاط به عنوان نقاط دارای پتانسیل معدنکاری و منبع اقتصادی استفاده کرد.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

Investigation of heavy metal contamination and their origin in eastern Azna city, Lorestan province

نویسندگان [English]

  • golnaz karami 1
  • ramin sarikhani 2
  • Amin Jamshidi 3
  • artimes ghasemi 2
1 -
2 -
3 Department of Geology, Faculty of Basic Sciences, Lorestan University, Khorramabad, Islamic Republic of Iran
چکیده [English]

This study was conducted to investigate the heavy metal contamination and their origin in eastern Azna city in Lorestan province. For this purpose, heavy metals of surface soil samples 113 (5-15 m) were analyzed in the eastern Azna city by AAS flame atomic absorption spectrometry. Origin indices and degree of contamination including enrichment factor (Ef) and its percentage, Geoaccumulation Index (Igeo), contamination factor (Cf) were calculated to evaluate soil contamination. Based on the results, the mean concentrations of heavy metals including Zn,Y,V,Sn,Sr,Sc,Pb,Ni,Cu,Cr,Cd,B,Br were 86.9, 51, 161, 14.5, 160, 26, 32.6, 65.4, 34, 22.9, 0.7, 102, 393 mg / kg, respectivly, which Br has the highest and Cd the least. Maximum and minimum enrichment factors are also Cd and Br, respectively. The results showed that the studied area is not heavily contaminated with heavy metals but the concentration of some metals is very high in some places. And in the case of a natural source of contamination (rock and soil), these sites can be used as potential mining and resource sources.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Heavy metals
  • pollution
  • Soil
  • Azna city